الفيض الكاشاني
107
ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى ( فارسى )
گرفته و هيچ معلوم نيست كه آن ديگران به چه قصد گفتهاند و از آنها چه خواسته . اما قبايحى كه از جاهلان علماى ما صادر مىشود از جمله : يكى آن است كه طايفه [ اى ] را از اهل اسلام كه به زهد و عبادت معروفند ، لعن مىكنند ، بىآنكه از ايشان قولى يا فعلى به صحت پيوسته باشد كه موجب لعن باشد ، با آنكه به مدتهاى مديد قبل از اين بودهاند و اطلاعى تام بر اعمال و عقايد ايشان ميسر نيست ، و اعتماد بر نقل چيزها نمىتوان كرد . امروز خبرى از بازار مىرسد چون نيك به آن رسيديم نحوى ديگر مىباشد ، و با شخصى چند سال معاشرت مىكنيم ، آخر ظاهر مىشود كه اعتقاد او به خلاف آن بوده است كه ما فهميده بودهايم از او . و ما را فرمودهاند كه بدى كه نسبت به مسلمانى دهند ، تكذيب كنيم . اگر از ايشان منافى تشيع چيزى شنيده باشند ، محمول بر تقيه مىتواند بود ، چرا كه در ميان مخالفين مىبودهاند ، خصوصا كه شيعيان مامورند به كتمان مذهب از اهل خلاف ، و اگر از ايشان به نظم و يا نثر حرفى چند رسيده كه با ظاهر شرع درست نمىآيد ، چون ايشان مدعى اينند كه سخنان ايشان مرموز مىباشد ، تا نيك نفهمند كه مراد صاحب سخن چيست ، تكفير و تضليل و لعن و طعن جايز نيست . گاه باشد كه مقصود ايشان معنى حقى باشد و خصوصا در اشعار كه مدار آن بر استعاره و مجاز است . مسلمانان را لعن كردن كارى سهل و آسان نيست - نعوذ باللّه من الجهل و الحماقة - . در كتاب كافى از حضرت نبوى - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - روايت كرده كه فرموده « آيا شما را خبر كنم به بدترين مردمان ؟ گفتند : بلى يا رسول اللّه ، پس طايفه را ذكر كرد ، باز فرمود : به بدتر از ايشان خبر كنم ؟ گفتند : بلى